Hartritmestoornissen

Het hart klopt normaal gesproken in een regelmatig ritme dankzij elektrische signalen die door het hart worden geleid. Wanneer deze elektrische prikkels verstoord raken, ontstaat een hartritmestoornis.

Hierdoor kan het hart:

• Te snel kloppen (tachycardie)
• Te langzaam kloppen (bradycardie)
• Onregelmatig kloppen
• Extra hartslagen geven
• Hartslagen overslaan

Sommige mensen voelen een hartritmestoornis direct, terwijl anderen geen klachten ervaren. In sommige gevallen wordt een ritmestoornis toevallig ontdekt tijdens een hartfilmpje (ECG) of een holteronderzoek.

Niet iedere hartritmestoornis is gevaarlijk. Veel ritmestoornissen zijn onschuldig en vereisen geen behandeling.

Toch kunnen bepaalde hartritmestoornissen leiden tot ernstige gezondheidsproblemen, zoals:

• Beroerte (CVA)
• Verminderde pompfunctie van het hart
• Flauwvallen (syncope)
• Hartstilstand

Vroege herkenning en behandeling kunnen het risico op complicaties aanzienlijk verminderen.

Supraventriculaire hartritmestoornissen

Deze ritmestoornissen ontstaan in de boezems (atria) van het hart.

Voorbeelden zijn:

• Boezemfibrilleren (atriumfibrilleren)
• Boezemflutter
• Supraventriculaire tachycardie (SVT)

Ventriculaire hartritmestoornissen

Deze ritmestoornissen ontstaan in de hartkamers (ventrikels).

Voorbeelden zijn:

• Ventriculaire tachycardie (VT)
• Ventriculaire fibrillatie (VF)

Deze vormen kunnen ernstig zijn en soms levensbedreigend worden.

Bradyaritmieën

Bij bradyaritmieën klopt het hart te langzaam. Dit kan ontstaan door problemen in het elektrische geleidingssysteem van het hart.

Voorbeelden zijn:

• Sinusknoopdysfunctie
• AV-blok (atrioventriculair blok)

In sommige gevallen kan een pacemaker noodzakelijk zijn.

Hartritmestoornissen kunnen verschillende oorzaken hebben.

Veelvoorkomende oorzaken zijn:

• Coronaire hartziekte (vernauwde kransslagaders)
• Hoge bloeddruk (arteriële hypertensie)
• Hartfalen
• Hartklepaandoeningen
• Hartspierziekten (cardiomyopathieën)
• Eerder doorgemaakt hartinfarct
• Elektrolytstoornissen
• Erfelijke hartritmestoornissen
• Na een hartoperatie

Daarnaast kunnen tijdelijke factoren een hartritmestoornis uitlokken.

Voorbeelden hiervan zijn:

• Koorts
• Infecties
• Uitdroging
• Stress
• Slaaptekort
• Ontstekingen

Risicofactoren voor hartritmestoornissen

Verschillende factoren vergroten de kans op het ontwikkelen van een hartritmestoornis:

• Roken
• Overmatig alcoholgebruik
• Overgewicht (obesitas)
• Diabetes mellitus
• Hoge bloeddruk
• Slaapapneu
• Schildklieraandoeningen
• Overmatig gebruik van cafeïne
• Gebruik van stimulerende middelen of drugs

Het behandelen van deze risicofactoren kan het risico op hartritmestoornissen verkleinen.

De klachten verschillen sterk per persoon en per type ritmestoornis.

Hartkloppingen

Veel mensen ervaren een bonzend, fladderend of onregelmatig gevoel in de borst.

Duizeligheid

Door een verminderde bloedtoevoer naar de hersenen kan duizeligheid ontstaan.

Flauwvallen

Sommige ritmestoornissen kunnen leiden tot bewustzijnsverlies (syncope).

Kortademigheid

Een onregelmatig of snel hartritme kan leiden tot benauwdheid tijdens inspanning of in rust.

Vermoeidheid

Het hart pompt minder efficiënt waardoor dagelijkse activiteiten meer energie kunnen kosten.

Pijn of druk op de borst

Sommige patiënten ervaren pijn, druk of een beklemmend gevoel op de borst.

In zeldzame gevallen kan een hartritmestoornis zich presenteren met een hartstilstand als eerste symptoom.

Onbehandelde hartritmestoornissen kunnen leiden tot:

• Beroerte (CVA)
• Hartfalen
• Cardiomyopathie (verzwakking van de hartspier)
• Flauwvallen en valincidenten
• Hartstilstand

De ernst van de complicaties hangt af van het type ritmestoornis en eventuele onderliggende hartziekten.

Anamnese en lichamelijk onderzoek

Tijdens het consult bespreken wij uw klachten, medische voorgeschiedenis en eventuele risicofactoren.

ECG (hartfilmpje)

Een elektrocardiogram (ECG) registreert de elektrische activiteit van het hart en kan veel hartritmestoornissen aantonen.

Holteronderzoek

Met een holteronderzoek wordt uw hartritme gedurende 24 tot 48 uur geregistreerd tijdens uw dagelijkse activiteiten.

Eventrecorder of langdurige ritmeregistratie

Bij klachten die slechts af en toe optreden kan langdurige monitoring nodig zijn.

Echocardiografie

Met een echo van het hart beoordelen we de structuur en pompfunctie van het hart.

Inspanningstest

Sommige ritmestoornissen ontstaan of verergeren tijdens lichamelijke inspanning.

Elektrofysiologisch onderzoek (EFO)

Bij complexe ritmestoornissen kan een elektrofysiologisch onderzoek worden uitgevoerd om de oorzaak nauwkeurig in kaart te brengen.

De behandeling hangt af van het type hartritmestoornis, de ernst van de klachten en de aanwezigheid van onderliggende hartziekten.

Leefstijlverbetering

Gezonde leefstijlmaatregelen kunnen helpen om ritmestoornissen te verminderen.

Belangrijke adviezen zijn:

• Stoppen met roken
• Beperken van alcoholgebruik
• Minder cafeïne gebruiken indien dit klachten uitlokt
• Voldoende bewegen
• Een gezond gewicht behouden
• Behandeling van slaapapneu

Medicatie

Afhankelijk van de ritmestoornis kunnen medicijnen worden voorgeschreven om:

• Het hartritme te stabiliseren
• De hartslag te vertragen
• Het risico op bloedstolsels te verminderen

Cardioversie

Bij sommige ritmestoornissen, zoals boezemfibrilleren, kan een elektrische cardioversie worden uitgevoerd om het normale hartritme te herstellen.

Hartablatie

Met een katheterablatie wordt het gebied dat verantwoordelijk is voor de ritmestoornis behandeld.

Pacemaker

Bij een te trage hartslag kan een pacemaker worden geïmplanteerd.

ICD (Implanteerbare Cardioverter Defibrillator)

Bij patiënten met een verhoogd risico op levensbedreigende ritmestoornissen kan een ICD worden geplaatst.